Ograniczenia rodziców w zarządzaniu majątkiem dziecka

Anna Mochniej        30 września 2016        Komentarze (0)

Dla sporej części rodziców zarządzanie majątkiem dziecka wydaje się tematem marginalnym. Powszechnie występuje przekonanie, że dopóki dziecko nie osiągnie 18 roku życia, dopóty jego majątek jest majątkiem jego rodziców. Okazuje się jednak, że pogląd ten nie jest prawidłowy. Aby  uniknąć komplikacji należy mieć na uwadze przedstawione niżej zasady.

Władza rodzicielska obejmuje m.in. obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka z poszanowaniem jego godności i praw. Sformułowanie piecza nad majątkiem oznacza sprawowanie zarządu nad majątkiem dziecka, które nie może być wykonywane dowolnie i doznaje szeregu ustawowych ograniczeń. Zarząd ten winien być wykonywany z należytą starannością wymaganą w stosunkach między rodzicami a dziećmi. Przepisem, który ogranicza rodziców w reprezentowaniu dziecka w związku z zarządem jego majątkiem jest art. 101 § 3 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu ani wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko.

Zarząd majątkiem dziecka obejmuje czynności zaliczane do tzw. czynności zwykłego zarządu oraz czynności przekraczające taki zarząd. Mogą to być czynności zarówno faktyczne, prawne jak i procesowe, które mają wpływ na majątek dziecka. Z zarządu tego wyłączone zostały zarobek dziecka oraz przedmioty przekazane mu do swobodnego użytku. Ograniczenia  powyższe wynikają z art. 101 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz z art. 21 i 22 kodeksu cywilnego.  Przedmiotami oddanymi dziecku do swobodnego użytku są np. niewielkie sumy pieniężne lub rzeczy, które nie przedstawiają znaczącej wartości majątkowej. W przypadku przekazania przedmiotów do swobodnego użytku dziecku, które ukończyło 13 rok życia, dziecko takie uzyskuje pełną zdolność w zakresie czynności prawnych, które tych przedmiotów dotyczą. A zatem dziecko może takimi przedmiotami swobodnie rozporządzać bez zgody swoich rodziców, a więc może je zbyć, zamienić lub darować innej osobie. Inaczej przedstawia się sytuacja dziecka, które nie ukończyło 13 roku życia, gdyż dziecko takie nie ma  możliwości rozporządzania żadnymi przedmiotami nawet takimi które zostały mu oddane do swobodnego użytku, jak np. rowerem czy komputerem, które często są wręczane dzieciom z okazji np. urodzin.

Do dokonania czynności zarządu zwykłego nie potrzeba zgody sądu opiekuńczego, w przeciwieństwie do czynności, które przekraczają taki zarząd. W przypadku tych drugich, rodzice nie mogą ich dokonać bez zezwolenia sądu opiekuńczego, ani też wyrażać zgody na dokonywanie takich czynności przez dziecko. Przepisy prawa nie podają co należy rozumieć pod pojęciem czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. Należycie ocenić, czy dana czynność dotycząca majątku dziecka jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu, należy brać pod uwagę jej skutki, jakie wywoła ona w sferze majątkowej dziecka oraz wartość przedmiotu dokonywanej czynności. Przykładowo, jeżeli dziecko jest właścicielem nieruchomości, którą jego rodzice chcą rozporządzić, muszą uzyskać zgodę sądu opiekuńczego, z uwagi na to, że czynność taka zaliczana jest do czynności przekraczających zwykły zarząd. Zgoda sądu powinna być uzyskana przed dokonaniem sprzedaży nieruchomości. Czynność dokonana bez takiej zgody jest nieważna.

W przypadku, gdy nieruchomość będąca własnością dziecka zostanie wynajęta przez rodziców, czynsz przypadający z tytułu najmu tej nieruchomości będzie dochodem z majątku dziecka. Rodzice powinni wówczas w pierwszej kolejności przeznaczyć ten dochód na utrzymanie i wychowanie dziecka oraz jego rodzeństwa, które wychowuje się razem z nim. Jeżeli z tak przeznaczonego dochodu zostaje nadwyżka, powinna ona zostać spożytkowana na inne uzasadnione potrzeby całej rodziny.

Z chwilą ustania zarządu majątkiem dziecka, na skutek różnych zdarzeń takich jak uzyskanie przez dziecko pełnoletniości, utrata władzy rodzicielskiej przez rodziców, rodzice obowiązani są na żądanie dziecka lub jego przedstawiciela ustawowego zwrócić dziecku zarządzany majątek. Dziecko może także żądać, aby rodzice złożyli rachunek z zarządu. Żądanie takie może być skutecznie dochodzone w ciągu roku od momentu ustania zarządu. Jeżeli nie zostanie zgłoszone w powyższym terminie – wygasa.

A co w sytuacji, gdy dziecko nabywa majątek w drodze spadkobrania lub umowy darowizny, a spadkodawca lub darczyńca chce, aby ten majątek nie był zarządzany przez rodziców? O tym piszę tutaj.

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: